Faxit Deus ut susceptum in remotam illam regionem iter adeo feliciter tibi succedat,
ut tandem deprehendas illud ansam tibi exhibuisse, eo felicius in terrestri hac
versus [ad] aeternam Patriam pergendi. Quae Frankius ad me scripsit de te testimonia
spem mihi magnam faciunt, tibi promotionem gloriae Divinae et emolumentum
Christi regni magis curae esse quam propria commoda, adeoque ea de te expecto, quae
Christianam mentem magno afficere debent gaudio. Optassem ut rudimenta
mea Russ. Gramm. habuisses ad levandum tibi laborem in studio illius linguae,
quae tibi adeo necessaria est. Spero tamen ab uno vel altero amico te exemplar
ejus mutuo accepisse. Postquam prima principia hauseris, felicius pergere poteris,
suaderemque ut lectioni operum, quae Simon Polotski in prosa scripsit, adsuesceres,
sicuti stylus ejus ad dialectum Vulgarem magis est accommodatus, ita majori usui
tibi esse poterit. Vide, ut quantum licet, amicitiam colas, cum – – Quis Status
Ecclesiae in Germania sit alii sine dubio tibi exponent. Nil fere intentatum relinquit
Spiritus tenebrarum in hisce oris ad expugnandam Ecclesiam, Socinianorum, Atheistarum
et Sadducaeorum principiis ubique gliscentibus. Variis Enthusiasticis illusionibus Vera Divini
Spiritus illuminatio contemtibilis plerisque reddita est. Non deseret tamen benignissi-
mum Numen parvum et fere succumbentem gregem suum, sicuti indicia mihi videre
videor reviviscentis è ruinis Ecclesiae spiritus. Aliquis Gallus, nomine Brousson , olim
Parlamenti Tolosani Advocatus, jam fervido zelo ad Ministerium Ecclesiae indutus, mihi
narravit, cum anno praeterito varias Galliae Provincias pertransiret ad praedican-
dam veritatem et administranda Sacramenta inter gregem Pastoribus suis orbatum,
se deprehendisse majorem devotionem et majorem cognitionem, quam ante persecuti-
onem habuerint, nonnullosque Pontificios commotos ad amplectendam Religionem Pro-
testantem. Inter Pontificios ipsos solidior Christianismi Idea se diffundere incipit, quam
quae actibus exterioribus commodo Cleri consulentibus terminatur – – Faxit Deus
ut veritas ejus de mendacio propediem triumphet, adeoque corruscet, ut omnes gentes ad am-
bulandum in luce Domini inducantur. Vale et Divino auxilio p[r]ospere age.1
ut tandem deprehendas illud ansam tibi exhibuisse, eo felicius in terrestri hac
versus [ad] aeternam Patriam pergendi. Quae Frankius ad me scripsit de te testimonia
spem mihi magnam faciunt, tibi promotionem gloriae Divinae et emolumentum
Christi regni magis curae esse quam propria commoda, adeoque ea de te expecto, quae
Christianam mentem magno afficere debent gaudio. Optassem ut rudimenta
mea Russ. Gramm. habuisses ad levandum tibi laborem in studio illius linguae,
quae tibi adeo necessaria est. Spero tamen ab uno vel altero amico te exemplar
ejus mutuo accepisse. Postquam prima principia hauseris, felicius pergere poteris,
suaderemque ut lectioni operum, quae Simon Polotski in prosa scripsit, adsuesceres,
sicuti stylus ejus ad dialectum Vulgarem magis est accommodatus, ita majori usui
tibi esse poterit. Vide, ut quantum licet, amicitiam colas, cum – – Quis Status
Ecclesiae in Germania sit alii sine dubio tibi exponent. Nil fere intentatum relinquit
Spiritus tenebrarum in hisce oris ad expugnandam Ecclesiam, Socinianorum, Atheistarum
et Sadducaeorum principiis ubique gliscentibus. Variis Enthusiasticis illusionibus Vera Divini
Spiritus illuminatio contemtibilis plerisque reddita est. Non deseret tamen benignissi-
mum Numen parvum et fere succumbentem gregem suum, sicuti indicia mihi videre
videor reviviscentis è ruinis Ecclesiae spiritus. Aliquis Gallus, nomine Brousson , olim
Parlamenti Tolosani Advocatus, jam fervido zelo ad Ministerium Ecclesiae indutus, mihi
narravit, cum anno praeterito varias Galliae Provincias pertransiret ad praedican-
dam veritatem et administranda Sacramenta inter gregem Pastoribus suis orbatum,
se deprehendisse majorem devotionem et majorem cognitionem, quam ante persecuti-
onem habuerint, nonnullosque Pontificios commotos ad amplectendam Religionem Pro-
testantem. Inter Pontificios ipsos solidior Christianismi Idea se diffundere incipit, quam
quae actibus exterioribus commodo Cleri consulentibus terminatur – – Faxit Deus
ut veritas ejus de mendacio propediem triumphet, adeoque corruscet, ut omnes gentes ad am-
bulandum in luce Domini inducantur. Vale et Divino auxilio p[r]ospere age.1
Id. Amsterd. von 11. Apr. 97
– – daraus ich ersehen, daß er des Höchsten beistand verspühret, die Mühese-
lige reise nach Moscau endlich glücklich abzulegen. Zweifele auch nicht,
es werde derselbe ferner gnädiglich beistehen, denn zu ehren Mhr. sich in
die gefahr u mühseligkeit begeben, damit er dermahleins dem herl.
Gnaden lohn empfangen möge, welcher denenjenigen durch Christum
zubereitet ist, die des tages last u hizze in beständiger Gedult ausgehalten,
u ihren vorgänger in die Herligkeit zu folgen ihr Kreuz unverdroßen
getragen haben. Ie länger ich hier auf Erden lebe, ie mehr befinde ich,
lige reise nach Moscau endlich glücklich abzulegen. Zweifele auch nicht,
es werde derselbe ferner gnädiglich beistehen, denn zu ehren Mhr. sich in
die gefahr u mühseligkeit begeben, damit er dermahleins dem herl.
Gnaden lohn empfangen möge, welcher denenjenigen durch Christum
zubereitet ist, die des tages last u hizze in beständiger Gedult ausgehalten,
u ihren vorgänger in die Herligkeit zu folgen ihr Kreuz unverdroßen
getragen haben. Ie länger ich hier auf Erden lebe, ie mehr befinde ich,